Το σχέδιο νόμου φιλοδοξεί να βάλει κανόνες σε μια νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται ήδη στην αγορά εργασίας
Φρένο στην ανεξέλεγκτη χρήση αλγορίθμων για την αξιολόγηση, την επιλογή και τη διαχείριση του προσωπικού επιχειρεί να βάλει το Υπουργείο Εργασίας, με νέο θεσμικό πλαίσιο που θα καθορίζει αυστηρά όρια στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στους χώρους εργασίας.
Κρίσιμες αποφάσεις, σύμφωνα με το νομοσχέδιο που παρουσίασε στο υπουργικό συμβούλιο η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, για την επαγγελματική πορεία των εργαζομένων δεν θα μπορούν να λαμβάνονται αποκλειστικά από αυτοματοποιημένα συστήματα, ενώ θα κατοχυρώνεται το δικαίωμα ενημέρωσης, εξήγησης και επανεξέτασης κάθε απόφασης με ανθρώπινη παρέμβαση.
Το σχέδιο νόμου φιλοδοξεί να βάλει κανόνες σε μια νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται ήδη στην αγορά εργασίας. Η τεχνητή νοημοσύνη εισέρχεται με ταχύτητα στις επιχειρήσεις, αναλαμβάνοντας ολοένα και περισσότερες λειτουργίες που μέχρι πρότινος αποτελούσαν αποκλειστική αρμοδιότητα των τμημάτων ανθρώπινου δυναμικού: από την επιλογή υποψηφίων και την αξιολόγηση της απόδοσης μέχρι την κατανομή καθηκόντων και την παρακολούθηση της παραγωγικότητας.
Το Υπουργείο Εργασίας επιχειρεί να αποτρέψει το ενδεχόμενο οι εργαζόμενοι να βρεθούν αντιμέτωποι με έναν «αόρατο εργοδότη», ο οποίος θα αποφασίζει για την επαγγελματική τους εξέλιξη χωρίς να υπάρχει δυνατότητα να γνωρίζουν με ποια κριτήρια αξιολογήθηκαν ή να αμφισβητούν το αποτέλεσμα.
«Κόφτης» στην αλγοριθμική αξιολόγηση
Η ανθρώπινη εποπτεία θα αποτελεί απαραίτητη δικλίδα ασφαλείας, προκειμένου η τελική κρίση να μην παραδίδεται σε ένα αυτοματοποιημένο σύστημα. Αυτό σημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιείται ως εργαλείο υποστήριξης, όχι όμως να υποκαθιστά τον άνθρωπο σε αποφάσεις που αφορούν την πρόσληψη, την απόρριψη υποψηφίων, την αξιολόγηση της απόδοσης, την ανάθεση εργασιών και άλλες κρίσιμες πλευρές της επαγγελματικής ζωής.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η δυνατότητα του εργαζομένου να ζητά εξηγήσεις για τον τρόπο με τον οποίο ένα σύστημα κατέληξε σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Εάν, για παράδειγμα, ένας αλγόριθμος αξιολογήσει αρνητικά την απόδοσή του ή επηρεάσει μια απόφαση που αφορά την εργασιακή του εξέλιξη, ο εργαζόμενος θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα επανεξέτασης της απόφασης με ανθρώπινη παρέμβαση, ώστε το αποτέλεσμα ενός αυτοματοποιημένου συστήματος να μην αντιμετωπίζεται ως οριστικό και αμετάκλητο.
Απαγόρευση στη χρήση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων
Ένας δεύτερος βασικός άξονας του σχεδίου νόμου αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων. Το υπουργείο εξετάζει την απαγόρευση επεξεργασίας ιδιαίτερα ευαίσθητων πληροφοριών από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, όπως ψυχολογική κατάσταση και ιδιωτικές συνομιλίες.
Στόχος είναι να μην επιτραπεί η δημιουργία ενός εκτεταμένου ψηφιακού προφίλ για κάθε εργαζόμενο, το οποίο θα μπορούσε στη συνέχεια να χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της συμπεριφοράς του, της ψυχολογικής του κατάστασης ή ακόμη και των προοπτικών επαγγελματικής του εξέλιξης.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται η διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου πριν από την εφαρμογή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που ενδέχεται να επηρεάσουν τους εργαζομένους. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει επίσης να παρέχουν ενημέρωση σχετικά με τους αλγορίθμους που χρησιμοποιούν και τα δεδομένα στα οποία βασίζονται οι αποφάσεις τους.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Κρίσιμες αποφάσεις, σύμφωνα με το νομοσχέδιο που παρουσίασε στο υπουργικό συμβούλιο η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, για την επαγγελματική πορεία των εργαζομένων δεν θα μπορούν να λαμβάνονται αποκλειστικά από αυτοματοποιημένα συστήματα, ενώ θα κατοχυρώνεται το δικαίωμα ενημέρωσης, εξήγησης και επανεξέτασης κάθε απόφασης με ανθρώπινη παρέμβαση.
Το σχέδιο νόμου φιλοδοξεί να βάλει κανόνες σε μια νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται ήδη στην αγορά εργασίας. Η τεχνητή νοημοσύνη εισέρχεται με ταχύτητα στις επιχειρήσεις, αναλαμβάνοντας ολοένα και περισσότερες λειτουργίες που μέχρι πρότινος αποτελούσαν αποκλειστική αρμοδιότητα των τμημάτων ανθρώπινου δυναμικού: από την επιλογή υποψηφίων και την αξιολόγηση της απόδοσης μέχρι την κατανομή καθηκόντων και την παρακολούθηση της παραγωγικότητας.
Το Υπουργείο Εργασίας επιχειρεί να αποτρέψει το ενδεχόμενο οι εργαζόμενοι να βρεθούν αντιμέτωποι με έναν «αόρατο εργοδότη», ο οποίος θα αποφασίζει για την επαγγελματική τους εξέλιξη χωρίς να υπάρχει δυνατότητα να γνωρίζουν με ποια κριτήρια αξιολογήθηκαν ή να αμφισβητούν το αποτέλεσμα.
«Κόφτης» στην αλγοριθμική αξιολόγηση
Η ανθρώπινη εποπτεία θα αποτελεί απαραίτητη δικλίδα ασφαλείας, προκειμένου η τελική κρίση να μην παραδίδεται σε ένα αυτοματοποιημένο σύστημα. Αυτό σημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιείται ως εργαλείο υποστήριξης, όχι όμως να υποκαθιστά τον άνθρωπο σε αποφάσεις που αφορούν την πρόσληψη, την απόρριψη υποψηφίων, την αξιολόγηση της απόδοσης, την ανάθεση εργασιών και άλλες κρίσιμες πλευρές της επαγγελματικής ζωής.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η δυνατότητα του εργαζομένου να ζητά εξηγήσεις για τον τρόπο με τον οποίο ένα σύστημα κατέληξε σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Εάν, για παράδειγμα, ένας αλγόριθμος αξιολογήσει αρνητικά την απόδοσή του ή επηρεάσει μια απόφαση που αφορά την εργασιακή του εξέλιξη, ο εργαζόμενος θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει τα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα επανεξέτασης της απόφασης με ανθρώπινη παρέμβαση, ώστε το αποτέλεσμα ενός αυτοματοποιημένου συστήματος να μην αντιμετωπίζεται ως οριστικό και αμετάκλητο.
Απαγόρευση στη χρήση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων
Ένας δεύτερος βασικός άξονας του σχεδίου νόμου αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων. Το υπουργείο εξετάζει την απαγόρευση επεξεργασίας ιδιαίτερα ευαίσθητων πληροφοριών από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, όπως ψυχολογική κατάσταση και ιδιωτικές συνομιλίες.
Στόχος είναι να μην επιτραπεί η δημιουργία ενός εκτεταμένου ψηφιακού προφίλ για κάθε εργαζόμενο, το οποίο θα μπορούσε στη συνέχεια να χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της συμπεριφοράς του, της ψυχολογικής του κατάστασης ή ακόμη και των προοπτικών επαγγελματικής του εξέλιξης.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται η διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου πριν από την εφαρμογή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που ενδέχεται να επηρεάσουν τους εργαζομένους. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει επίσης να παρέχουν ενημέρωση σχετικά με τους αλγορίθμους που χρησιμοποιούν και τα δεδομένα στα οποία βασίζονται οι αποφάσεις τους.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών